Prof. Dr. Ahmed Yüksel Özemre, 3 Nisan 1935 tarihinde İstanbul’un Üsküdar ilçesinde doğmuş ve 25 Haziran 2008 tarihinde vefat etmiştir. Eğitim hayatına Galatasaray Lisesi Fen Kolu’nda başlamış ve 1954 yılında mezun olmuştur. İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Matematik-Fizik Bölümü’ne kaydolmuş ve kısa bir süre içinde, Şubat 1957’de lisans diplomasını almıştır. Ardından, nükleer mühendislik alanında uzmanlaşmak amacıyla İstanbul Teknik Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi Reaktör Komitesi aracılığıyla Türkiye Atom Enerjisi Komisyonu (TAEK) bursu ile Fransa Nükleer Bilimler ve Teknoloji Milli Enstitüsü Atom Mühendisliği Bölümü’ne gitmiş, Temmuz 1958’de lisansüstü (master) derecesini tamamlamıştır. Bu akademik başarısı ile Türkiye’nin ilk atom mühendisi unvanını kazanmıştır. 1960 yılında ise İstanbul Üniversitesi’nde “Çok Grublu Nötron Difüzyonu Teorisinin Matematik Temelleri” başlıklı çalışmasıyla fen doktoru unvanını elde etmiştir.

Soldan saga: Gediz Akdeniz, Çetin Cansoy, Ahmed Yüksel Özemre, Emine Rızaoglu, İki kadın hocamızın ismi bilinmemekte, Hasim Mutus ve Sehsuvar Zebitay. (İ.Ü. Fen Fakültesi Matematiksel Fizik ABD)

Prof. Özemre, 1969 yılında 34 yaşında profesör unvanını alarak, Türkiye’de akademik çevreler tarafından oldukça genç kabul edilen bir yaşta akademik kariyerinin doruğuna ulaşmıştır. İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi, Teorik Fizik Kürsüsü ve Matematiksel Fizik Anabilim Dalı Başkanlığı görevlerini toplam 11 yıl yürütmüş ve 3 Mart 1984 tarihinde kendi isteğiyle emekliye ayrılmıştır. Emekliliği, dönemin bazı bürokratik uygulamaları nedeniyle erken yaşta gerçekleşmiş, buna rağmen akademik ve bilimsel çalışmalarına devam etmiştir.

Prof. Özemre, Türkiye’de nükleer bilim ve mühendislik alanlarında önemli katkılarda bulunmuş, Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi (ÇNAEM) Müdürü, İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Dekanı, Başbakanlık Atom Enerjisi Komisyonu Üyesi, İTÜ Nükleer Enerji Enstitüsü Yönetim Kurulu Üyesi, TÜBİTAK Bilim Kurulu Üyesi, TAEK Başkanı ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Danışmanı olarak görev yapmıştır. Ayrıca, Türkiye’yi NATO Bilim Komitesi, OECD Nükleer Enerji Ajansı Yönetim Kurulu, Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi (CERN) Konseyi ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı nezdinde temsil etmiştir. 1998–2000 yılları arasında Türkiye Elektrik Üretim ve İletim A.Ş. (TEİAŞ) Genel Müdürü’nün Akkuyu Nükleer Santral Projesi danışmanı olarak görev almıştır.

Prof. Dr. Ahmed Yüksel Özemre, Türkiye’de fizik ve nükleer mühendislik eğitimine öncülük eden önemli bir akademisyen ve bilim insanıdır. Üniversitelerde verdiği dersler, hem lisans hem de lisansüstü düzeyde kapsamlı bir eğitim programını kapsamaktadır. İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi’nde Fizikte Matematik Metotlar I & II, Matematiksel Fiziğin Kısmî Türevli Diferansiyel Denklemleri, Klâsik Teorik Mekanik, Elektrodinamik, Isı Teorisi ve İstatistik Mekanikler, Kuvantum Teorisi, Nötronların Difüzyon Teorisi, Rölâtivite Teorileri, Case Metodu, Gravitasyonun Rölâtivist Teorileri, Kozmoloji ve Fiziğin Epistemolojisi derslerini yürütmüştür. İstanbul Teknik Üniversitesi Nükleer Enerji Enstitüsü’nde Reaktör Teorisi, Nükleer Reaktörlerin İleri Teorisi ve Nükleer Fizik, Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi’nde ise Nötronların Transport Teorisi derslerini vermiştir. Lisans seviyesinde Matematik Metotlar, Klâsik Teorik Mekanik, Elektrodinamik, Kuantum Teorisi ve Nötron Difüzyon Teorisi dersleri ile temel eğitim sağlamış, lisansüstü ve doktora düzeyinde ise Reaktör Teorisi, İleri Nükleer Teoriler, Nötronların Transport Teorisi ve Fiziğin Epistemolojisi dersleri ile ileri düzey bilgi ve araştırma becerilerini öğrencilerine aktarmıştır.

Akademik üretkenliği de oldukça geniştir; yaklaşık 350 makale, Teorik Fizik ve Atom Mühendisliği dallarında ders kitapları, birçok çeviri ve fizik külliyatı hazırlamış, ayrıca Türk Ansiklopedisi, Cumhuriyet Ansiklopedisi, İslam Ansiklopedisi ve Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi’nde birçok madde kaleme almıştır. Bunun yanında, çeşitli radyo ve televizyon programlarında Çernobil Kazâsı, Nükleer Enerji, Radyasyon Sağlığı, Bilim Adamları, Genel Kültür ve İslâmiyet konularında sohbet ve mülakatlar gerçekleştirmiş, Bilgi Çağı adlı belgeselin senaristliğini ve prodüktörlüğünü üstlenerek akademik bilgisini toplumla paylaşmıştır.

Prof. Özemre’nin akademik üretkenliği oldukça yüksektir. Yaklaşık 400 makale ve rapor kaleme almış; Teorik Fizik Dersleri Külliyatı’ndan 12 cilt özgün ders kitabı ve 28 ciltlik özgün eserleri bulunmaktadır. Ayrıca 10 cilt çeviri, 4 kitap ve 2 bilimsel derginin editörlüğünü üstlenmiş ve Türk Ansiklopedisi, Cumhuriyet Ansiklopedisi, İslam Ansiklopedisi ve Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi’ne katkıda bulunmuştur. Danışmanlığını yaptığı 15 doktora ve 6 yüksek lisans tezi ile 66 öğrencisi profesör unvanını elde etmiştir.

Prof. Özemre, ulusal ve uluslararası birçok bilimsel toplantı düzenlemiş, 1956–2008 yılları arasında 250’den fazla konferans vermiştir. Üyelikleri arasında Association Des Ingenieurs En Genie Atomique (Paris), Türk Astronomi Derneği, Türk Fizik Derneği, Türk Matematik Derneği, Türk Bilim Tarihi Kurumu ve Bilim ve Teknoloji Vakfı bulunmakta; Düşünceye Çağrı Derneği’nin kurucu üyeliğini üstlenmiştir.

Özemre, akademik ve bilimsel katkılarının yanı sıra birçok ödül ile onurlandırılmıştır: İstanbul Üniversitesi Gümüş ve Altın Üstün Hizmet Madalyaları (1986, 1992), Gebze Sanayici ve İşadamları Derneği “Türkiye’de Yılın İlim Adamı” Ödülü (1993), Türkiye Yazarlar Birliği “Hatırat Dalında Yılın Yazarı” (1996) ve “Tercüme Dalında Yılın Tercümanı” (1998) ödülleri. Kültürel katkıları nedeniyle Üsküdar Belediyesi tarafından Çengelköy’deki kültür merkezine 3 Ekim 2002 tarihinde adı verilmiştir: Ahmet Yüksel Özemre Kültür Merkezi.

Prof. Dr. Ahmed Yüksel Özemre, Türkiye’nin bilim, eğitim ve nükleer mühendislik alanlarında öncü bir akademisyen olarak hafızalarda yerini korumaktadır.

Basılı Kitapları ve Editörlüğünü Yaptığı Eserler

Prof. Özemre, 27 ciltlik Teorik Fizik Dersleri Külliyatı tasarlamış ve bunun içinden 12 cilt özgün ders kitabı yayımlamıştır. Bu kitaplar, Türkiye’de lisans ve lisansüstü düzeyde Fizik ve Matematik eğitiminde temel başvuru kaynakları olarak kullanılmıştır.

Özgün Ders Kitapları ve Teorik Fizik Külliyatı (12 Cilt)

Bu 12 cilt, İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Yayınları tarafından yayımlanmış olup, bir kısmı Fransızca olarak da ders kitabı olarak kullanılmıştır.

Çeviri Akademik ve Teknik Kitaplar

Prof. Özemre, fizik ve nükleer mühendislik alanlarında yabancı kaynakların Türkçeleştirilmesinde aktif rol almıştır.

Eser	Yayınevi	Basım Yılı	Çeviri Dili	Konu
G. Mardus: Çözülmüş Atom Fiziği Problemleri	İTÜ Nükleer Enerji Enstitüsü Yay.	1962	Almanca›Türkçe	Atom fiziği problemleri
N. Kazarinoff: Geometrik Eşitsizlikler	Türk Matematik Derneği Yay.	1963	İngilizce›Türkçe	Matematiksel yöntemler
J. D. Jackson: Kuvantum Mekaniği Matematiğine Giriş	İTÜ Nükleer Enerji Enstitüsü Yay.	1965	İngilizce›Türkçe	Kuantum mekaniği matematiği
H. L. Garabedian: Reaktör Kritikliğinin Difüzyon Teorisine Göre Analitik Yolları	İTÜ Nükleer Enerji Enstitüsü Yay.	1966	İngilizce›Türkçe	Reaktör fiziği analizi
J. Horowitz, M. Cadilhac, P. Reuss: Hızlı Reaktörlerin Fiziğinin Matematik Temelleri	İTÜ Nükleer Enerji Enstitüsü Yay.	1969	İngilizce›Türkçe	Hızlı reaktörler
D. Meneghetti: Hızlı Reaktörlerin Fiziksel Analizine Giriş	İTÜ Nükleer Enerji Enstitüsü Yay.	1966	İngilizce›Türkçe	Nükleer analiz yöntemleri

Diğer Basılı Eserler (Deneme, Anı, İnceleme)

Prof. Özemre’nin akademik olmayan ama kültürel ve entelektüel açıdan önemli eserleri de bulunmaktadır:

Kitap	Yayınevi	Basım Yılı	Sayfa	Tür
Gel de Çık Işın İçinden	Kubbealtı Publishing	2001	~125 s.	Deneme / felsefi yazılar
Portreler, hâtıralar–	Kubbealtı Neşriyâtı	2001	~355 s.	Biyografik / hatıra yazıları
Galatasarayı Mekteb‑i Sultânî’sinde Sekiz Yılım	Kubbealtı Nesriyâtı	2006	~340 s.	Eğitim ve anılar
Akademik Yıllarım (1958–1984)	Boğaziçi Yayınları	2004	~482 s.	Akademik yaşam hatıraları
Çernobil Komplosu	–	2004	~334 s.	Popüler bilim / inceleme